ผลของดอกทับทิมในการรักษาภาวะช่องคลอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย

การศึกษาทางคลินิกแบบสุ่ม ปกปิดสองทาง และควบคุมด้วยการรักษามาตรฐาน (randomized, double-blind, standard-controlled trial) ในหญิงที่แต่งงานแล้ว อายุ 18-45 ปี จำนวน 58 ราย ซึ่งมีอาการตกขาวผิดปกติ และได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะช่องคลอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย (bacterial vaginosis) โดยแบ่งออกเป็น กลุ่มทดลองที่ได้รับยาเหน็บช่องคลอด (vaginal suppository) ซึ่งมีส่วนผสมของสารสกัดจากดอกทับทิม (Punica granatum L.) ขนาด 3 ก. เหน็บช่องคลอดวันละครั้งก่อนนอน เป็นเวลา 7 วัน ร่วมกับการรับประทานยาเม็ดหลอก (placebo tablet) วันละ 3 ครั้ง และกลุ่มควบคุมที่ได้รับยา metronidazole ขนาด 400 มก. รับประทานวันละ 3 ครั้ง เป็นเวลา 7 วัน ร่วมกับการใช้ยาเหน็บช่องคลอดหลอก (placebo suppository) เหน็บช่องคลอดวันละครั้งก่อนนอน เป็นเวลา 7 วัน ประเมินผลการรักษาด้วยการประเมินตัวแปรเชิงอัตวิสัย (subjective parameters) และตัวแปรเชิงวัตถุวิสัย (objective parameters) โดยตัวแปรเชิงอัตวิสัย ได้แก่ ปริมาณและลักษณะของตกขาว อาการคันบริเวณปากช่องคลอด และอาการปวดบริเวณอุ้งเชิงกราน ประเมินด้วยแบบประเมิน three-point scale, verbal rating scale และ visual analogue scale ตามลำดับ ส่วนตัวแปรเชิงวัตถุวิสัย ประเมินโดยใช้เกณฑ์ของ Amsel (Amsel’s criteria) และคะแนน Nugent (Nugent score) จากการตรวจสารคัดหลั่งช่องคลอด ผลการศึกษาพบว่า ทั้งสองกลุ่มมีอาการตกขาว คันช่องคลอด และอาการปวดเชิงกราน ลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเปรียบเทียบกับก่อนการรักษา โดยไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างกลุ่ม นอกจากนี้ ไม่พบอาการไม่พึงประสงค์รุนแรงหรือความผิดปกติของค่าการทำงานของตับและไตจากการใช้ยาเหน็บช่องคลอดสารสกัดดอกทับทิม สรุปได้ว่า ยาเหน็บช่องคลอดที่มีส่วนผสมของสารสกัดจากดอกทับทิมมีประสิทธิผลในการรักษาภาวะช่องคลอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรียได้ใกล้เคียงกับยา metronidazole และมีความปลอดภัยในการใช้

J Herb Med. 2026;55:101074. doi: 10.1016/j.hermed.2025.101074.