ฤทธิ์ต้านเชื้อไวรัสตับอักเสบ B และ C ของสารสกัดจากใบสะเดาและใบมะรุม

การศึกษาองค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ต้านเชื้อไวรัสตับอักเสบ B (HBV) และ C (HCV) ของสารสกัดเมทานอลจากใบสะเดา (Azadirachta indica A. Juss.) และสารสกัดเมทานอลจากใบมะรุม (Moringa oleifera Lam.) ต่อเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด peripheral blood mononuclear cells (PBMCs) ที่แยกได้จากผู้ป่วยติดเชื้อ HBV และ HCV โดยทำการประเมินฤทธิ์ต้านไวรัสของสารสกัดดังกล่าวผ่านการชักนำให้เกิด apoptosis และ necrosis ใน PBMCs ที่ติดเชื้อไวรัสและวิเคราะห์ด้วย flow cytometry เพื่อหาสัดส่วนของเซลล์ที่ยังมีชีวิต เซลล์ที่เกิด apoptosis และเซลล์ที่เกิด necrosis ผลการศึกษา: ผลการวิเคราะห์ทางพฤกษเคมีพบว่าในสารสกัดเมทานอลจากใบสะเดาพบ flavonoids, alkaloids, tannins, saponins, glycosides และ steroids ส่วนสารสกัดจากใบมะรุมพบ flavonoids, alkaloids, tannins และ steroids แต่ไม่พบ glycosides และ saponins การทดสอบฤทธิ์ต้านเชื้อไวรัสตับอักเสบในเซลล์ PBMCs จากผู้ป่วยติดเชื้อ HBV พบว่าสารสกัดจากใบสะเดาลดสัดส่วนเซลล์มีชีวิตลงอย่างมีนัยสำคัญจาก 24.3% เหลือ 11.35% และเพิ่มสัดส่วนเซลล์ที่เกิด necrosis จาก 18.98% เป็น 55.43% และในตัวอย่าง HCV สัดส่วนเซลล์มีชีวิตลดลงจาก 40.27% เป็น 37.78% ขณะที่ necrosis เพิ่มจาก 21.35% เป็น 30.1% ส่วนสารสกัดจากใบมะรุมให้ผลทิศทางเดียวกันแต่มีฤทธิ์อ่อนกว่าสารสกัดจากใบสะเดาซึ่งสอดคล้องกับผลการตรวจสอบองค์ประกอบทางพฤกษเคมี การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าสารสกัดเมทานอลจากใบสะเดามีศักยภาพในการต้านไวรัสตับอักเสบ โดยเพิ่มการตอบสนองแบบ necrosis ใน PBMCs ที่ติดเชื้อ HBV และ HCV อย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่สารสกัดจากใบมะรุมมีฤทธิ์ในระดับปานกลาง ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงศักยภาพทางการรักษาของสารสกัดจากใบสะเดาและควรมีการศึกษาเพิ่มเติมโดยใช้ร่วมกับยาต้านไวรัสที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน เพื่อสนับสนุนการพัฒนาเป็นแนวทางเสริมการรักษาสำหรับโรคตับอักเสบไวรัสเรื้อรัง

Pak J Pharm Sci. 2026;39(5):1284-94.