ผลของสารสกัดมาตรฐานจากใบงาขี้ม้อนสีม่วงต่อภาวะบกพร่องทางสติปัญญาในผู้สูงอายุ

การทดสอบทางคลินิกแบบมีการสุ่ม ปกปิดสองทาง และมียาหลอกเป็นกลุ่มควบคุม เพื่อประเมินประสิทธิผลและความปลอดภัยของสารสกัดเอทานอลมาตรฐานจากใบงาขี้ม้อนสีม่วง (Perilla frutescens Britton var. acuta Kudo) ในผู้ที่มีภาวะบกพร่องทางสติปัญญา ซึ่งมีอายุตั้งแต่ 55 ปีขึ้นไป จำนวน 100 คน โดยสุ่มแยกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 50 คน กลุ่มที่ 1 จะได้รับแคปซูลบรรจุสารสกัดใบงาขี้ม้อนขนาด 500 มก./วัน และกลุ่มที่ 2 จะได้รับยาหลอก ทำการทดสอบนาน 12 สัปดาห์ ประเมินผลด้วยแบบประเมินสติปัญญาและการทำงานของสมอง Korean mini-mental status examination–2 (K–MMSE–2) และ Alzheimer’s disease assessment scale-cognitive subscale (ADAS–Cog) รวมทั้งวิเคราะห์สารชีวโมเลกุลในเลือด ได้แก่ amyloid β (Aβ) และ brain-derived neurotrophic factor (BDNF) เมื่อสิ้นสุดการทดสอบพบว่า กลุ่มที่ได้รับสารสกัดใบงาขี้ม้อนมีคะแนนจากแบบประเมินสติปัญญาและการทำงานของสมองทั้ง 2 แบบ ดีขึ้นกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จากแบบประเมิน K-MMSE-2 (คะแนนยิ่งมากยิ่งดี) กลุ่มที่ได้รับสารสกัดมีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้น +2.25 คะแนน ส่วนกลุ่มยาหลอกเพิ่มขึ้น +1.15 คะแนน และจากแบบประเมิน ADAS-Cog (คะแนนยิ่งน้อยยิ่งดี) กลุ่มที่ได้รับสารสกัดมีคะแนนเฉลี่ยลดลง -6.36 คะแนน ส่วนกลุ่มยาหลอกลดลง -2.26 คะแนน อย่างไรก็ตาม ไม่พบความแตกต่างของระดับสาร Aβ และ BDNF ในเลือดของทั้ง 2 กลุ่ม และจากการการประเมินด้านความปลอดภัยทางคลินิก ไม่พบความผิดปกติใด ๆ หรือผลข้างเคียงต่อร่างกายจากการใช้สารสกัดตลอดระยะเวลาที่ทำการทดสอบ จากผลการทดลองแสดงให้เห็นว่า สารสกัดมาตรฐานจากใบงาขี้ม้อนสีม่วงมีความปลอดภัย และมีประสิทธิภาพในการช่วยพัฒนาสมองและความจำในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีภาวะบกพร่องทางสติปัญญา ซึ่งอาจนำไปพัฒนาเป็นยาหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่จะช่วยชะลอความเสื่อมของสมองและป้องกันการพัฒนาไปสู่โรคอัลไซเมอร์ในอนาคตได้

*สารสกัดเอทานอลมาตรฐานจากใบงาขี้ม้อนสีม่วงมีปริมาณของ rosmarinic acid เท่ากับ 12.7 มก./ก.

Nutrients. 2026;18(6):960. doi: 10.3390/nu18060960.