การศึกษาผลของชาใบหม่อนและเปลือกกระจับต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดหลังรับประทานอาหารในชาวญี่ปุ่นที่มีภาวะก่อนเบาหวาน

การศึกษาทางคลินิกเกี่ยวกับผลของชาที่มีส่วนผสมของใบหม่อน (Morus alba; mulberry) และเปลือกกระจับ (Trapa japonica; water chestnut) ต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดหลังรับประทานอาหาร โดยทำการวิเคราะห์ปริมาณสาร 1-deoxynojirimycin (DNJ) จากหม่อน และสารโพลีฟีนอล (polyphenols) จากกระจับ และฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของชาใบหม่อนและเปลือกกระจับในหลอดทดลอง (in vitro) จากนั้นศึกษาผลของการดื่มชาดังกล่าวต่อระดับน้ำตาลในเลือดหลังรับประทานอาหารในอาสาสมัครจำนวน 30 คน ที่มีภาวะก่อนเบาหวาน มีระดับน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหารอยู่ระหว่าง 100 - 125 มก./ดล. หรือระดับน้ำตาลสะสม (HbA1c) อยู่ระหว่าง 5.6% - 6.4% โดยทำการศึกษาแบบสุ่ม ปกปิดสองฝ่าย มีกลุ่มควบคุมด้วยยาหลอก และเป็นการศึกษาแบบไขว้ (randomized, double-blind, placebo-controlled crossover study) แบ่งออกเป็นกลุ่มที่ได้รับชาทดสอบหรือชาหลอกก่อนมื้ออาหาร แล้วรับประทานข้าว 200 ก. ทำการตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดและระดับอินซูลินที่ช่วงเวลาก่อนอาหาร และ 30, 60, 90, 120 นาทีหลังอาหาร แล้วสลับการทดสอบ โดยมีระยะพัก (washout period) 1 สัปดาห์ ผลการวิเคราะห์ปริมาณสารพบว่าชาทดสอบ ( ขนาด 3 ก.) มีปริมาณ DNJ เท่ากับ 10.2±0.8 มก. และปริมาณ polyphenols รวม 61.3±1.4 มก. และมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูงกว่ายาหลอก พบว่ากลุ่มที่ได้รับชาทดสอบมีระดับน้ำตาลในเลือดลดลงอย่างมีนัยสำคัญที่เวลา 30 และ 60 นาที หลังรับประทานข้าว นอกจากนี้ระดับอินซูลินในกลุ่มชาทดสอบยังต่ำกว่ากลุ่มยาหลอกอย่างมีนัยสำคัญในทุกช่วงเวลาที่วัด (30, 60, 90 และ 120 นาทีหลังรับประทานอาหาร) จากผลการทดสอบสรุปได้ว่าชาที่มีส่วนผสมของใบหม่อนและเปลือกกระจับอาจเป็นเครื่องดื่มที่มีประสิทธิภาพในการช่วยลดการหลั่งอินซูลินและป้องกันการพุ่งสูงขึ้นของระดับน้ำตาลในเลือดหลังรับประทานอาหารในผู้ที่มีภาวะเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวาน

Asia Pac J Clin Nutr. 2025;34(2):174-182. doi: 10.6133/apjcn.202504_34(2).0004.