ฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียของข่าและกระทือในหลอดทดลอง

การทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและต้านเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของการเกิดสิวของข่า (Alpinia galanga (L.) Willd) และกระทือ (Zingiber zerumbet (L.) Roscoe) ในหลอดทดลอง โดยใช้ส่วนเหง้า ลำต้น และใบของข่าและกระทือสกัดด้วยเอทานอลและเมทานอล ประเมินฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระโดยใช้วิธี DPPH radical scavenging assay (0.005 – 5,000 มคก./มล.) ฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดสิว (0.50 – 31.68 มก./มล.) และความเป็นพิษต่อเซลล์ keratinocytes และ fibroblasts ของมนุษย์ในหลอดทดลอง (62.5–1,000 มคก./มล.) รวมทั้งการวิเคราะห์สารพฤกษเคมีที่ออกฤทธิ์ทางชีวภาพด้วย GC-MS และ LC-MS/MS (500 ppm) ผลการทดสอบพบว่าสารสกัดเอทานอลและเมทานอลจากเหง้า ลำต้น และใบของกระทือและข่า มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย สารสกัดจากทุกส่วนของกระทือและข่ามีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระสูง โดยมีค่า IC50 อยู่ที่ 0.06 – 1.42 มก./มล. ในขณะที่สารสกัดส่วนใหญ่มีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรียสาเหตุของการเกิดสิว Cutibacterium acnes DMST 14916 โดยเฉพาะอย่างยิ่งสารสกัดเมทานอลและเอทานอลจากเหง้ากระทือและข่า (MICs: 3.96 – 7.92 มก./มล.) สารสกัดจากเหง้าเหล่านี้ยังมีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย Staphylococcus aureus TISTR 746 (MICs: 7.92 – 31.68 มก./มล.) และ S. epidermidis TISTR 518 (MICs: 7.92 – 15.84 มก./มล.) สารสกัดจากเหง้ากระทือและข่าไม่เป็นพิษต่อเซลล์ HaCaT และ MRC-5 แม้ในความเข้มข้นสูงสุด จากการวิเคราะห์ด้วย GC-MS และ LC-MS/MS พบสารพฤกษเคมีในสารสกัดเหง้ากระทือ ได้แก่ zerumbone, tectorigenin, piperic acid, demethoxycurcumin และ cirsimaritin และสารพฤกษเคมีในสารสกัดเหง้าข่า ได้แก่ sweroside และ neobavaisoflavone ซึ่งอาจจะเป็นสารที่มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและต้านเชื้อแบคทีเรีย จากผลการทดสอบสารสกัดจากกระทือและข่าอาจเป็นสารจากธรรมชาติที่ช่วยในการต้านสิว มีศักยภาพต่อการนำไปใช้ในด้านเภสัชกรรม เกี่ยวกับเครื่องสำอางและความงาม

Int J Mol Sci. 2024;25(20):10869. doi: 10.3390/ijms252010869.