งานวิจัยนี้ศึกษาผลของกลีบดอกบัวหลวงต่อภาวะรู้คิดและการปรับตัวต่อความมเครียดในหนูเม้าส์ที่ได้รับความเครียดอย่างอ่อนแบบเรื้อรัง (unpredictable chronic mild stress: UCMS) โดยป้อนสารสกัด 95% เอทานอลจากกลีบดอกบัวในขนาด 100 และ 500 มก./กก.น้ำหนักตัว/วัน เป็นเวลา 3 สัปดาห์ ผลพบว่าสารสกัดจากกลีบดอกบัวหลวงสามารถปรับปรุงความสามารถด้านภาวะรู้คิด ลดพฤติกรรมซึมเศร้า และปรับสมดุลการทำงานของแกน hypothalamicpituitaryadrenal (HPA axis) โดยมีผลลดระดับ corticosterone ในซีรั่มลง 60.97% นอกจากนี้ยังพบว่าสารสกัดจากกลีบดอกบัวหลวงมีผลปรับปรุงการทำงานของยีนที่เกี่ยวข้องกับการตอบสนองต่อความเครียด โดยลดระดับ glucocorticoid-inducible kinase 1 (SGK1) และเพิ่มการแสดงออกของ brain-derived neurotrophic factor (BDNF) และ cyclic-adenosine monophosphate (cAMP) responsive element-binding protein (CREB) ในบริเวณฮิปโปแคมปัสและสมองส่วนหน้า การวิเคราะห์องค์ประกอบทางพฤกษเคมีพบสารสำคัญ 5 ชนิด ได้แก่ kaempferol, trifolin, kaempferol-3-neohesperidoside, icariside D2 และ β-sitosterol ซึ่งทั้งหมดแสดงฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ monoamine oxidase (MAO) อย่างมีนัยสำคัญ การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่ากลีบดอกบัวหลวงช่วยบรรเทาความผิดปกติทางอารมณ์และการรู้คิดที่เกิดจากความเครียด และยังสามารถปรับสมดุลการทำงานของแกน HPA และปกป้องเซลล์ประสาท และมีศักยภาพในการบรรเทาความเครียด จึงควรมีการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อทำความเข้าใจกลไกการออกฤทธิ์ รวมถึงการประเมินการใช้งานในทางคลินิกสำหรับโรคที่เกี่ยวข้องกับความเครียดต่อไป
Nutrients. 2025;17:94.