การศึกษาฤทธิ์ต้านเบาหวานของสารสกัดจากรากเอื้องสายน้ำผึ้ง

การศึกษาฤทธิ์ต้านเบาหวานของสำคัญที่พบในสารสกัดเมทานอลจากรากของเอื้องสายน้ำผึ้ง (Dendrobium polyanthum Wall. ex Lindl.) โดยในสารสกัดเมทานอลจากรากเอื้องสายน้ำผึ้งพบสารสำคัญ 8 ชนิด ประกอบด้วย สารกลุ่ม anthraquinone 1 ชนิด, สารกลุ่ม bibenzyls 2 ชนิด, สารกลุ่ม phenanthrenes 1 ชนิด, สารลกุ่ม diphenanthrenes 3 ชนิด และสารฟลาโวนอยด์ 1 ชนิด ในจำนวนนี้มี 6 ชนิดที่ถูกคัดเลือกมาศึกษาฤทธิ์ในการยับยั้งเอนไซม์ α-glucosidase, α-amylase และการเกิด advanced glycation end products (AGEs) และการศึกษาการจับตัวระดับโมเลกุลระหว่างสารที่ทดสอบกับเอนไซม์ α-glucosidase ด้วยวิธีจำลองคอมพิวเตอร์ (molecular docking) พบว่า moscatin ซึ่งเป็นสารกลุ่ม phenanthrenes แสดงฤทธิ์ยับยั้ง α-glucosidase ได้ดีที่สุด โดยมีค่า IC50 เท่ากับ 32.45±1.04 ไมโครโมลาร์ ซึ่งดีกว่ายา acarbose ประมาณ 10 เท่า ขณะที่ moscatilin ซึ่งเป็นสารในกลุ่ม bibenzyls แสดงฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ α-amylase และการเกิด AGEs ได้สูงสุด โดยมีค่า IC50 เท่ากับ 256.94±9.87 และ 67.89±9.42 ไมโครโมลาร์ ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์การจำลองการจับระหว่างโมเลกุลพบว่าว่าสารทุกชนิดสามารถจับกับเอนไซม์ α-glucosidase ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยทั้งหมดมีค่าพลังงานการจับต่ำกว่ายา acarbose นอกจากนี้การศึกษาทางจลนศาสตร์ของเอนไซม์พบว่า moscatin A ยับยั้งเอนไซม์ α-glucosidase แบบไม่แข่งขัน (non-competitive inhibitor) มีความสามารถในการยับยั้งสูงกว่ายา acarbose ประมาณ 9 เท่า การศึกษานี้ชี้ให้เห็นว่าสาร moscatin ที่พบในรากเอื้องสายน้ำผึ้งมีศักยภาพในการต้านเบาหวาน

Heliyon. 2024;10(14):e34502. doi: 10.1016/j.heliyon.2024.e34502.