สารสกัดจากผักเบี้ยใหญ่ช่วยบรรเทาภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง

การศึกษาผลของสารสกัดจากผักเบี้ยใหญ่ (Portulaca oleracea L.) ต่อการบรรเทาภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง (atherosclerosis) ในหนูเม้าส์ที่ถูกตัดยีน apolipoprotein E (ApoE−/−) และป้อนด้วยอาหารตะวันตกเพื่อเกิดภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง จากนั้นทำการทดสอบโดยป้อนสารสกัดเอทานอลจากผักเบี้ยใหญ่ ขนาด 400 มก./กก./วัน เปรียบเทียบกับการป้อนยาหลอก (vehicle) เป็นเวลา 4 สัปดาห์ ผลพบว่าสารสกัดผักเบี้ยใหญ่ช่วยปรับปรุงดัชนีไขมัน โดยลดระดับคอเลสเตอรอลรวม ไตรกลีเซอไรด์ และ LDL และช่วยเพิ่มระดับ HDL ในหนูเม้าส์ ApoE−/− นอกจากนี้ยังแสดงฤทธิ์ต้านการอักเสบ โดยลดระดับ interleukin-6 ในพลาสมา สารสกัดจากผักเบี้ยใหญ่ยังช่วยลดพื้นที่คราบพลัค และลดการสะสมของ reactive oxygen species (ROS) ในหลอดเลือดแดงใหญ่ และเพิ่มการคลายตัวของหลอดเลือดที่ขึ้นกับเยื่อบุผนังหลอดเลือด (endothelium-dependent relaxations; EDRs) ทั้งในหลอดเลือดของหนู ApoE−/− และการทดสอบแบบ ex vivo โดยทำการทดสอบในหลอดเลือดแดงใหญ่ (aorta) ที่แยกได้จากหนู C57BL/6J และเหนี่ยวนำให้เกิดความผิดปกติของเยื่อบุหลอดเลือด (endothelial dysfunction) ด้วย lysophosphatidylcholine (LPC) พบว่าเมื่อให้สารสกัดผักเบี้ยใหญ่ขนาด 400 มคก./มล. ช่วยฟื้นการคลายตัวของหลอดเลือดจากการเหนี่ยวนำด้วย acetylcholine ได้อย่างมีนัยสำคัญ แต่ไม่มีผลต่อการเหนี่ยวนำด้วยsodium nitroprusside แสดงว่าสารสกัดออกฤทธิ์ปกป้องที่ระดับเยื่อบุหลอดเลือดเป็นหลัก การวิเคราะห์การแสดงออกของโปรตีนบ่งชี้ว่าสารสกัดผักเบี้ยใหญ่ช่วยยับยั้งการอักเสบของหลอดเลือดผ่านการกดการทำงานของเส้นทาง MAPK และช่วยเพิ่มการคลายตัวของหลอดเลือดผ่านการกระตุ้นเส้นทาง AMPK/PI3K/Akt/eNOS ผลการศึกษานี้ชี้ว่าสารสกัดผักเบี้ยใหญ่มีศักยภาพในการยับยั้งการอักเสบของหลอดเลือดและชะลอการเกิดภาวะหลอดเลือดแดงแข็ง

Mol Nutr Food Res. 2026;70:e70449.