การศึกษาองค์ประกอบทางพฤกษเคมีของสารสกัดเมทานอลจากรากโกฐกระดูก (Saussurea lappa (Decne.) C.B.Clarke) และฤทธิ์ในการสมานแผลไฟไหม้ของตำรับขี้ผึ้งที่เตรียมจากสารสกัดรากโกฐกระดูก เตรียมสารสกัดเมทานอลจากรากโกฐกระดูกโดยใช้เครื่อง Soxhlet จากนั้นนำสารสกัดไปตรวจสอบสารทางพฤกษเคมีในสารสกัดพบสารกลุ่ม alkaloids, flavonoids, tannins, phenols และ saponins เป็นสารสำคัญ ทำการทดสอบฤทธิ์สมานแผลในกระต่ายที่ถูกไฟไหม้ จำนวน 20 ตัว แบ่งการรักษาออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มควบคุมที่ไม่ได้รับการรักษา, กลุ่มที่ได้รับขี้ผึ้งพื้นฐาน (base ointment), กลุ่มที่ได้รับขี้ผึ้งมาตรฐาน Mebo®, และกลุ่มที่ได้รับตำรับขี้ผึ้งโกฐกระดูกความเข้มข้น 10% โดยทาวันละครั้ง เป็นเวลา 21 วัน วัดการหดตัวของแผลด้วยโปรแกรม ImageJ และประเมินทางจุลพยาธิวิทยาในวันที่ 7, 14 และ 21 ผลพบว่าตำรับขี้ผึ้งโกฐกระดูกความเข้มข้น 10% สามารถรักษาแผลไฟไหม้ระดับ 2 อย่างมีนัยสำคัญ โดยพบอัตราการปิดแผล 95.1% ภายในวันที่ 20 ซึ่งใกล้เคียงกับกลุ่มที่ได้รับยา Mebo ที่พบอัตราการปิดแผล 96.1% และดีกว่ากลุ่มควบคุม การวิเคราะห์ทางจุลพยาธิวิทยาพบว่าตำรับขี้ผึ้งโกฐกระดูกสามารถกระตุ้นการสร้างเยื่อบุผิวใหม่ การสร้างคอลลาเจน การเกิดเนื้อเยื่อแกรนูเลชัน และสนับสนุนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ นอกจากนี้ตำรับขี้ผึ้งดังกล่าวยังคงมีความคงตัวทางกายภาพภายใต้สภาวะการเก็บรักษาที่หลากหลาย แสดงให้เห็นว่าตำรับขี้ผึ้งโกฐกระดูกความเข้มข้น 10% ช่วยรักษาแผลไฟไหม้ระดับ 2 ในกระต่ายและมีประสิทธิภาพใกล้เคียงกับการรักษามาตรฐาน แสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการเป็นยาทาภายนอกจากธรรมชาติที่ปลอดภัยสำหรับการดูแลรักษาแผลไฟไหม้
J Exp Pharm. 2026:18;575002