ตำรับยาสมุนไพรบรรเทาอาการท้องผูกในผู้ป่วยออร์โธปิดิกส์หลังการผ่าตัด

การศึกษาทางคลินิกแบบปกปิดสามทาง มียาหลอกเป็นกลุ่มควบคุม และมีการสุ่ม (Triple-blind, placebo-controlled, randomized clinical trial) ในผู้ป่วยออร์โธปิดิกส์ที่มีภาวะกระดูกสะโพกและรยางค์ล่างหัก (Hip and Lower Limb Fractures) ที่มีอาการท้องผูกหลังการผ่าตัด (postoperative constipation) จำนวน 61 ราย เพื่อการทดสอบประสิทธิภาพของตำรับยาสมุนไพร Herbal Laxative Capsule (HLC) ขนาด 520 มก./แคปซูล ซึ่งประกอบด้วยสมุนไพร 5 ชนิด ได้แก่ ใบมะขามแขก (Cassia angustifolia) 250 มก. (มีสารสำคัญ sennosides 10.32 มก.) ยางว่านหางจระเข้ (Aloe barbadensis) 62.5 มก. เมล็ดเทียนข้าวเปลือก (Foeniculum vulgare) 62.5 มก. ลูกผักชี (Coriandrum sativum) 62.5 มก. และเมล็ดเทียนตากบ (Carum carvi) 62.5 มก. โดยสุ่มแยกผู้ป่วยเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มทดลอง (31 คน) จะได้รับ HLC ครั้งละ 1 แคปซูล วันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้าและกลางวัน ส่วนกลุ่มควบคุม (30 คน) จะได้รับยาหลอก ทำการทดสอบเป็นเวลา 1 สัปดาห์ จากนั้นจึงทำการประเมินผลด้วยแบบประเมินอาการท้องผูก (Constipation Assessment Scale: CAS) เพื่อวัดความรุนแรง และใช้ Bristol Stool Form Scale (BSFS) เพื่อประเมินลักษณะของอุจจาระ รวมถึงประเมินความพึงพอใจและผลข้างเคียงจากการใช้ พบว่ากลุ่มที่ได้รับ HLC มีความรุนแรงของอาการท้องผูกลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเทียบกับกลุ่มยาหลอก ลักษณะและความอ่อนนุ่มของอุจจาระในกลุ่มทดลองดีขึ้นอย่างชัดเจน และผู้ป่วยในกลุ่มทดลองมีความพึงพอใจต่อการรักษาสูงกว่ากลุ่มยาหลอกอย่างมีนัยสำคัญ รวมทั้งไม่พบผลข้างเคียงที่รุนแรงจากการใช้ HLC จากผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าตำรับสมุนไพร HLC สามารถบรรเทาอาการท้องผูกหลังการผ่าตัดทางออร์โธปิดิกส์ได้ ซึ่งอาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในการนำมาทดแทนยาระบายแผนปัจจุบันได้

Int J Orthop Trauma Nurs. 2025;57:101163. doi: 10.1016/j.ijotn.2025.101163.