คำถาม : การสกัดสารแอนโทไซยานินจากดอกอัญชัน- สารแอนโทไซยานิน จากอัญชัน ควรใช้ตัวทำละลายในกลุ่มไหน ในการสกัดคะ
- Date : 1/10/2569 16:18:00
คำตอบ : สารสกัดแอนโทไซยานินจากดอกอัญชัน (Clitoria ternatea L.) เป็นสารที่มีขั้ว จึงสกัดได้ดีในตัวทำละลายที่มีขั้ว เช่น น้ำ เอทานอล-น้ำ และเมทานอล-น้ำ สำหรับการประยุกต์ใช้ในอาหารและเครื่องดื่ม น้ำเป็นตัวทำละลายที่เหมาะสมเนื่องจากมีความปลอดภัย การสกัดด้วยน้ำร้อน (hot-water extraction) จากกลีบดอกอัญชันสดหรือแห้งสามารถสกัดแอนโทไซยานินได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเหมาะสำหรับการใช้เป็นสีผสมอาหาร สำหรับการสกัดด้วยเมทานอลจะเหมาะสำหรับงานวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ แต่ไม่เหมาะสำหรับการใช้ในผลิตภัณฑ์อาหารเนื่องจากมีความเป็นพิษ (1) และจากข้อมูลงานวิจัยปี 2024 ที่เปรียบเทียบตัวทำละลายหลายชนิดพบว่า ตัวทำละลาย 96% ethanol/1.5 N HCl = 85:15 (v/v) ให้ปริมาณแอนโทไซยานินรวมสูงสุดที่ 551.06 มก./ล. รองลงมาคือ 96% ethanol:water (70:30, v/v) ที่ปรับ pH เป็น 1 ให้ปริมาณแอนโทไซยานินรวม 484.27 มก./ล. อย่างไรก็ตาม ระบบการสกัดดังกล่าวเหมาะสำหรับการศึกษาประสิทธิภาพการสกัดมากกว่าการนำสารสกัดไปใช้เป็นอาหารโดยตรง เนื่องจากการใช้กรดและเอทานอลในความเข้มข้นดังกล่าวจำเป็นต้องพิจารณาการกำจัดตัวทำละลายและข้อกำหนดด้านความปลอดภัยอาหารก่อนนำไปใช้จริง (2) ดังนั้น หากมีวัตถุประสงค์เพื่อนำสารแอนโทไซยานินที่สกัดจากดอกอัญชันไปใช้เป็นสีผสมอาหารหรือส่วนประกอบในอาหาร ควรพิจารณาการสกัดด้วยน้ำร้อน และอาจใช้ ultrasound-assisted extraction เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการสกัด ซึ่งเป็นแนวทางที่เหมาะสมกว่า (1)
อ้างอิง :
1. Vidana Gamage GC, Lim YY, Choo WS. Anthocyanins from Clitoria ternatea flower: biosynthesis, extraction, stability, antioxidant activity, and applications. Front Plant Sci. 2021;12:792303. doi: 10.3389/fpls.2021.792303.
2. Handayani L, Aprilia S, Arahman N, Bilad MR. Identification of the anthocyanin profile from butterfly pea (Clitoria ternatea L.) flowers under varying extraction conditions: evaluating its potential as a natural blue food colorant and its application as a colorimetric indicator. S Afr J Chem Eng. 2024;49:151-161. doi: 10.1016/j.sajce.2024.04.008.