คำถาม : สมุนไพรน้ำมันนวด
  • อยากจะทราบรายชื่อสมุนไพรที่ใช้น้ำมันนวดทุกชนิดที่สามารถเอามาทำน้ำมันนวดได้ ขอความรู้ด้วยอะไรก็ได้ที่เป็นสมุนไพรที่สามารถทำได้ เดี๋ยวจะมาแยกเองจะเลือกคัดสรรเองและบอกสรรพคุณแต่ละชนิดด้วย
  • Date : 1/10/2569 16:16:00
คำตอบ : สมุนไพรที่มักใช้ในตำรับน้ำมันนวดและมีน้ำมันหอมระเหยซึ่งประกอบด้วยสารออกฤทธิ์สำคัญ เช่น
- ไพล: สารสำคัญในน้ำมันหอมระเหยจากเหง้าไพล ได้แก่ สารกลุ่ม phenylbutanoids เช่น (E)-1-(3,4-dimethoxyphenyl)butadiene (DMPBD) และสารกลุ่ม curcuminoids เช่น cassumunarins A, B และ C พบว่ามีฤทธิ์ต้านการอักเสบ (1) มีการใช้ยาที่มีปริมาณน้ำมันหอมระเหยง่ายจากเหง้าไพลเพื่อบรรเทาอาการบวม ฟกช้ำ เคล็ดยอก และอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย ในรายการบัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร (2)
- ขิง: สารสำคัญในน้ำมันหอมระเหยจากเหง้าขิง ได้แก่ สารกลุ่ม sesquiterpenes เช่น zingiberene, β-sesquiphellandrene และ curcumene ซึ่งมีรายงานฤทธิ์ต้านการอักเสบ และการบรรเทาอาการปวดทางระบบกล้ามเนื้อและกระดูก (3)
- ข่า: สารสำคัญในน้ำมันหอมระเหยจากเหง้าข่า ได้แก่ 1,8-cineole, α-farnesene และ α-terpineol ซึ่งมีรายงานฤทธิ์ต้านการอักเสบ และบรรเทาอาการปวด (4)
- เปปเปอร์มินต์: สารสำคัญ ได้แก่ สารกลุ่ม menthol การทาบริเวณผิวหนังจะช่วยกระตุ้นตัวรับความเย็น ส่งผลให้เกิดความรู้สึกเย็นและออกฤทธิ์ระงับปวด (5)
นอกจากนี้ยังสามารถสืบค้นงานวิจัยเกี่ยวกับน้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพรและฤทธิ์ทางชีวภาพที่สนใจจากฐานข้อมูลงานวิจัยต่าง ๆ เช่น pubmed, embase และ scopus เป็นต้น โดยใช้คำค้นเป็นชื่อพืชและคำที่เกี่ยวข้อง เช่น Curcuma longa, turmeric, topical essential oils, analgesic, antiinflammation เป็นต้น หรือฐานข้อมูลงานวิจัยไทย เช่น ThaiJO ตาม Link นี้ค่ะ
https://www.tci-thaijo.org/en/articles/advanced
หรือสืบค้นจากฐานข้อมูลต่าง ๆ ของศูนย์ข้อมูลสมุนไพร ได้แก่
- ฐานข้อมูลสมุนไพรที่ใช้ในงานสาธารณสุขมูลฐาน มีข้อมูลสมุนไพรสำหรับอาการภายนอก
https://medplant.mahidol.ac.th/pubhealth/index.asp
- ฐานข้อมูลสมุนไพรเพื่อการใช้ประโยชน์ทางเครื่องสำอาง มีข้อมูลสมุนไพรต่าง ๆ สารเคมีที่เป็นองค์ประกอบ ค้นหาสารกลุ่มน้ำมันหอมระเหย สรรพคุณและการใช้สมุนไพรพื้นฐาน หรือฤทธิ์ทางชีวภาพที่อาจเกี่ยวข้อง เช่นต้านการอักเสบ
https://cosmeherb.nbt.or.th/herb_searching/?category_id=4
- ฐาน Pharm Database สืบค้นด้วยชื่อสมุนไพรหรือฤทธิ์ทางชีวภาพที่สนใจ
https://medplant.mahidol.ac.th/pharm/search.asp
และขอแนบบทความ “ลูกประคบสมุนไพร” ที่มีข้อมูลสมุนไพรชนิดต่าง ๆ ที่มีน้ำมันหอมระเหยค่ะ
https://medplant.mahidol.ac.th/document/hotnews.asp?id=39

อ้างอิง :
1. CosmeHerb. ไพล (Zingiber montanum (J.Koenig) Link ex A. Dietr.) - สมุนไพร [อินเทอร์เน็ต]. ปทุมธานี: สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.); 2564 [เข้าถึงเมื่อ 6 กันยายน 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://cosmeherb.nbt.or.th/detail/29/
2. คณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ. ประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติด้านสมุนไพร (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 6 กันยายน 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://herbal.fda.moph.go.th/media.php?id=741167850932281344&name=05-1.pdf
3. Sritoomma N, Moyle W, Cooke M, ODwyer S. The effectiveness of Swedish massage with aromatic ginger oil in treating chronic low back pain in older adults: a randomized controlled trial. Complement Ther Med. 2014;22(1):26-33. doi:10.1016/j.ctim.2013.11.002
4. Destryana RA, Estiasih T, Sukardi, Pranowo D. The potential uses of Galangal (Alpinia sp.) essential oils as the sources of biologically active compounds. AIMS Agriculture and Food. 2024;9(4):1064-1109. doi: 10.3934/agrfood.2024057
5. Bakó E, Fehérvári P, Garami A, Dembrovszky F, Gunther EE, Hegyi P, Csupor D, Böszörményi A. Efficacy of topical essential oils in musculoskeletal disorders: systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Pharmaceuticals. 2023;16(2):144. doi: 10.3390/ph16020144.