คำถาม : การสกัด soy protein isolate
  • ถ้าต้องการสกัด soy protein isolate ต้องทำยังไงบ้าง และต้องใช้สารเคมีอะไรบ้าง
  • Date : 31/7/2569 11:49:00
คำตอบ : การผลิต soy protein isolate ประกอบด้วยขั้นตอนหลักๆ ดังนี้
1. การเตรียมวัตถุดิบ นำเมล็ดถั่วเหลืองมาทำความสะอาด กะเทาะเปลือกออก และบดให้ละเอียด จากนั้นนำไปผ่านกระบวนการสกัดไขมันออก โดยใช้ตัวทำละลายเช่น เฮกเซน ซึ่งจะได้เป็นกากถั่วเหลืองไขมันต่ำ
2. การสกัดโปรตีน นำกากถั่วเหลืองที่สกัดไขมันแล้วมาผสมกับน้ำ และปรับสภาพให้เป็นด่างอ่อนๆ โดยใช้โซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH) ให้มีค่า pH อยู่ที่ประมาณ 7.5 ถึง 9.0 จากนั้นนำไปสกัดแยกส่วนด้วยเครื่อง centrifugation เพื่อแยกส่วนที่เป็นกากใยทิ้งไป เก็บสารละลายส่วนใสไว้
3. การตกตะกอนโปรตีน นำสารละลายมาเติมกรด (เช่น กรดไฮโดรคลอริก - HCl) เพื่อปรับค่า pH ให้อยู่ที่ประมาณ 4.5 ซึ่งเป็น isoelectric point ของโปรตีนถั่วเหลือง ทำให้โปรตีนจับตัวกันและตกตะกอน นำมาปั่นแยกตะกอนด้วยเครื่อง centrifugation
4. การล้างและปรับสภาพให้เป็นกลาง นำตะกอนโปรตีนที่ได้มาล้างด้วยน้ำสะอาดเพื่อขจัดสารตกค้าง จากนั้นละลายตะกอนในน้ำกลั่น แล้วปรับค่า pH ให้เป็นกลาง (pH 6.5 - 7.0) ด้วย NaOH
5. การทำให้แห้ง สารละลายโปรตีนจะถูกนำไปผ่านความร้อนระยะสั้น (pasteurization) เพื่อฆ่าเชื้อจุลินทรีย์และยับยั้งเอนไซม์ที่หลงเหลือ (เช่น trypsin inhibitors) จากนั้นนำไปทำแห้งด้วยวิธี spray drying
โดยรายละเอียดขั้นตอนต่างๆ รวมทั้งสารเคมีที่ใช้ สามารถศึกษาและนำไปประยุกต์ใช้ได้จากเอกสารอ้างอิง

อ้างอิง :
1. ลลิฉัตร์ ชัยศิรวรกิตติ์. การศึกษาความเป็นไปได้เชิงพาณิชย์ของการพัฒนาเครื่องดื่มโปรตีนที่ผ่านกระบวนการไกลเคชั่นจากพืชรสช็อกโกแลต. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2566.
2. L’Hocine L, Boye JI, Arcand Y. Composition and functional properties of soy protein isolates prepared using alternative defatting and extraction procedures. J Food Sci. 2006;71(3): C137-C145.
3. HongFei Ma, JiaQi Li, Yao Guan, et al. Structural and functional properties of soy protein isolates from different cultivars. Int J Biol Macromol. 2025;322:146748.
4. Verfaillie D, Janssen F, Van Royen G, Wouters AGB. A systematic study of the impact of the isoelectric precipitation process on the physical properties and protein composition of soy protein isolates. Food Res Int. 2023;163:112177. doi: 10.1016/j.foodres.2022.112177.
5. Zhao Y, Tian R, Xu Z, Jiang L, Sui X. Recent advances in soy protein extraction technology. J Am Oil Chem Soc. 2023;100(3):187-95.