คำถาม : การดื่มน้ำแร่กับยา
  • การดื่มน้ำแร่ เช่น น้ำแร่ออร่า กับยาทุกชนิดมีการต่อต้านทำให้ยาหมดประสิทธิภาพจริงไหมคะ
  • Date : 31/7/2569 11:46:00
คำตอบ : เนื่องจากน้ำแร่ (mineral water) มีปริมาณแร่ธาตุสูงกว่าน้ำดื่มปกติ โดยเฉพาะแคลเซียม, แมกนีเซียม, เหล็ก และสังกะสี ซึ่งสามารถเกิดอันตรกิริยากับยาบางชนิดได้ ส่งผลให้การดูดซึมของยาลดลงและประสิทธิภาพในการรักษาลดลงได้ กลไกสำคัญของอันตรกิริยาดังกล่าวคือ การเกิดสารประกอบเชิงซ้อน ระหว่างไอออนของโลหะกับโมเลกุลของยา ทำให้เกิดสารประกอบที่ไม่ละลายน้ำ ส่งผลให้ร่างกายไม่สามารถดูดซึมยาเข้าสู่กระแสเลือดได้ ดังนั้นควรรับประทานยาพร้อมกับน้ำเปล่า (น้ำสะอาดธรรมดา) จะดีที่สุด
ตัวอย่างยาที่เกิดอันตรกิริยากับน้ำแร่ ได้แก่
- ยาปฏิชีวนะกลุ่ม fluoroquinolones เช่น ciprofloxacin และ levofloxacin รวมทั้งยากลุ่มเตตราไซคลิน (tetracyclines) เช่น doxycycline และยา amoxicillin อาจเกิดปฏิกิริยาแบบ chelation กับแคลเซียมและแมกนีเซียมในน้ำแร่ ส่งผลให้การดูดซึมของยาลดลง
- ยารักษาโรคกระดูกพรุนกลุ่ม bisphosphonates เช่น alendronate, risedronate และ ibandronate ซึ่งเป็นยาที่ถูกดูดซึมได้ยากมากอยู่แล้ว เมื่อรับประทานร่วมกับน้ำแร่ที่มีแคลเซียมหรือแมกนีเซียมสูง จะเกิดการสร้างสารเชิงซ้อนที่ไม่ละลายน้ำ ส่งผลให้การดูดซึมของยาลดลงอย่างมาก
- ยารักษาภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ เช่น levothyroxine มีรายงานว่าแคลเซียมหรือแมกนีเซียมมีผลลดการดูดซึมของยาได้ ทำให้ระดับฮอร์โมนไทรอยด์ในร่างกายไม่คงที่และควบคุมอาการของโรคไม่ได้
- ยาอื่นๆ เช่น ยาลดกรด หรือ ยาเคลือบกระเพาะ การทานน้ำแร่ที่มีฟอสเฟตหรือซัลเฟตสูงอาจไปรบกวนสมดุลแร่ธาตุได้หากทานร่วมกับยาลดกรดบางชนิด
นอกจากนี้น้ำแร่บางชนิดมีค่า pH ค่อนข้างสูง ซึ่งอาจมีผลต่อการละลายหรือการดูดซึมของยาบางชนิดได้

อ้างอิง :
1. Itoh A, Akagi Y, Shimomura H, Aoyama T. Interaction between bisphosphonates and mineral water: Study of oral risedronate absorption in rats. Biol Pharm Bull. 2016; 39(3):323-8. doi:10.1248/bpb.b15-00630.
2. Pasko P, Rodacki T, Domínguez-López I, et al. Optimal dosing regimen of osteoporosis drugs in relation to food intake as the key for the enhancement of the treatment effectiveness-A concise literature review. Foods. 2021;10(4):720.
3. Akagi Y, Sakaue T, Yoneyama E, Aoyama T. Influence of mineral water on absorption of oral alendronate in rats. Yakugaku Zasshi 2011;131:801-7.
4. Bushra R, Aslam N, Khan AY. Food-drug interactions. Oman Medical Journal. 2011; 26(2):77-83.
5. Mineral water can interfere with the effects of medications. Hungary Today. 2026.06.11. [internet]. Available from https://hungarytoday.hu/mineral-water-can-interfere-with-the-effects-of-medications/
6. Dobrova AO, Golovchenko OS, Georgiyants VA. Modelling and investigation of amoxicillin chemical interaction with mineral waters containing a significant amount of calcium and magnesium salts. Pharmacia. 2021;68(1):101-7.