ถาม-ตอบ

คำถาม : สกัดสับปะรดเให้ได้วิตามินซีสูงสุด

รบกวนสอบถามค่ะ สามารถใช้วิธีใดสกัดสับปะรดเพื่อนำมาให้ได้วิตามินซีสูงสุดคะ
Date : 29/5/2569 16:30:00

คำตอบ : มีข้อมูลงานวิจัยเปรียบเทียบวิธีการสกัดวิตามินซีจากผลไม้เขตร้อนรวมทั้งสับปะรด พบว่าการสกัดด้วย 3% metaphosphoric acid (MPA) + 8% acetic acid ให้ค่าการกลับคืน (recovery) เฉลี่ยสูงถึง 99 ± 6% สำหรับผลไม้ทุกชนิดที่ทดสอบ รวมทั้งสับปะรด ในขณะที่การใช้ 0.1% oxalic acid พบว่าสารสกัดมีความเสถียรน้อยกว่าและให้ค่าการกลับคืนต่ำในผลไม้บางชนิด เช่น กล้วย (~39.9%) และมะม่วงสุก (~72%) นอกจากนี้ สารสกัดจากกล้วยที่ใช้ oxalic acid ยังเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอ่อนและมีความใสน้อยกว่าเมื่อเทียบกับวิธี MPA

วิธีการสกัดและวิเคราะห์วิตามินซีจากสับปะรดตามงานวิจัย
ขั้นตอนการสกัด (acidified extraction)
- เตรียมตัวอย่างโดยหั่นผลไม้และแช่เยือกแข็งในไนโตรเจนเหลว จากนั้นเก็บไว้ที่อุณหภูมิ -80°C และใช้วิธีบดให้เป็นผงในขณะที่ยังแช่เยือกแข็ง (frozen pulverised fruit) เพื่อป้องกันการสลายของวิตามินซี
- เติมสาร 3% metaphosphoric acid + 8% acetic acid โดยการสกัดต้องทำในสภาวะกรดเพื่อยับยั้งเอนไซม์ที่ทำลายวิตามินซี ในสภาวะที่อุณหภูมิต่ำและที่มืดเพื่อป้องกันการเกิดออกซิเดชัน
- คำแนะนำเพิ่มเติม อาจเติมสารต้านอนุมูลอิสระ 1 mM TBHQ ลงในสารสกัด เพื่อช่วยให้วิตามินซีมีความเสถียรมากขึ้น
- นำสารสกัดมาปั่น (homogenize) ด้วยความเร็วสูงในสภาวะที่อุณหภูมิต่ำและที่มืด 1 นาที จากนั้นนำไปปั่นเหวี่ยง (centrifuge) ที่ 4°C ความเร็ว 9000 g เป็นเวลา 20 นาที
- ทำการสกัดซ้ำ 2 ครั้ง แล้วนำส่วนใส (supernatants) ที่ได้จากทั้งสองครั้งมาผสมรวมกัน
- สารสกัดสามารถเก็บรักษาความเสถียรได้นานอย่างน้อย 1 เดือน ที่อุณหภูมิ -80°C
- หากต้องละลายสารสกัดที่แช่แข็งไว้ การใช้เตาไมโครเวฟเป็นวิธีที่เหมาะสมที่สุด (ให้ค่า recovery ~97%)
เนื่องจากรวดเร็วและไม่ทำให้ปริมาณวิตามินซีลดลงอย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับการละลายที่อุณหภูมิห้อง

การวิเคราะห์ด้วย HPLC
- การเตรียมก่อนวิเคราะห์ ต้องกรองสารสกัดผ่าน membrane filter ขนาด 0.45 µm ก่อนนำเข้าเครื่อง HPLC
- สภาวะเครื่อง HPLC ใช้ 0.2% orthophosphoric acid เป็น mobile phase อัตราไหล 1.2 ml/min ควบคุมอุณหภูมิคอลัมน์ที่ 25°C และตรวจวัดด้วย UV ที่ความยาวคลื่น 245 nm
- การวิเคราะห์วิตามินซีรวม (Total Vitamin C) หากต้องการหาค่ารวมของ ascorbic acid (AA) และ dehydroascorbic acid (DHA) ให้เติม 5 mM dithiothreitol (DTT) ลงในสารสกัด ทิ้งไว้ในที่มืดที่ 30°C เป็นเวลา 15 นาที เพื่อเปลี่ยน DHA ให้กลับเป็น AA ก่อนทำการวิเคราะห์

อ้างอิง :
- Hernández Y, Lobo MG, González M. Determination of vitamin C in tropical fruits: a comparative evaluation of methods. Food Chem. 2006;96(4):654–664. doi:10.1016/j.foodchem.2005.04.012

Web Link ที่เกี่ยวข้อง

ที่อยู่

Social media