คำถาม : สรรพคุณรวม- อยากสอบถามข้อมูลสมุนไพรหน่อยครับ ผักแพงแดง แก้มขาว ตะไคร้ ใบเตย ต้นกระดูกไก่ดำ หญ้าหวาน ถ้าเอามารวมกันจะมีสรรพคุณในการช่วยอะไรบ้างครับ
- Date : 15/1/2569 15:43:00
คำตอบ : ขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลที่ระบุว่าหากใช้สมุนไพรข้างต้นรวมกันจะมีสรรพคุณเป็นอย่างไรค่ะ แต่ทางศูนย์ฯ มีข้อมูลสรรพคุณของสมุนไพรแต่ละชนิดซึ่งอ้างอิงตามตำรายาไทยและตำรายาพื้นบ้านดังนี้ค่ะ
1. ผักแพงแดง หรือ ช้อยนางรำ (Codariocalyx motorius (Houtt.) Ohashi) สรรพคุณตามตำรายาไทยระบุว่า ต้น แก้ฝีภายใน ดับพิษร้อนภายใน ใบ แก้ไขตัวร้อน แก้ไข้พิษ (1)
2. แก้มขาว (Mussaenda sanderiana Ridl.) สรรพคุณตามตำรายาพื้นบ้านล้านนาระบุว่า ราก แก้ปวดฟัน ช่วยระบาย ช่วยให้เจริญอาหาร (2)
3. ตะไคร้ (Cymbopogon citratus Stapf) สรรพคุณตามตำรายาไทยระบุว่า ราก แก้เสียดแน่นแสบบริเวณหน้าอก แก้ปวดกระเพาะอาหาร ขับปัสสาวะ หัว แก้ปัสสาวะขัด รักษาริดสีดวง แก้คัดจมูก บำรุงธาตุ ใบ ช่วยให้ประจำเดือนมาปกติ ขับปัสสาวะอย่างอ่อน ช่วยเจริญอาหาร ขับลมในลำไส้ ทั้งต้น ขับลม ช่วยให้เจริญอาหาร แก้ท้องอืด ขับปัสสาวะ แก้ปวดท้อง น้ำมัน แก้แน่นท้อง ทาแก้ปวดเมื่อย ขับลม ขับเหงื่อ (3)
4. ใบเตย (Pandanus amaryllifolius Roxb.) สรรพคุณตามตำรายาไทยระบุว่า ใบ แก้ไข้ แก้ร้อนใน แก้กระหายน้ำ แก้อ่อนเพลีย ขับปัสสาวะ บำรุงหัวใจ ชูกำลังแก้โรคผิวหนัง (3)
5. ต้นกระดูกไก่ดำ (Justicia gendarussa Burm.f.) สรรพคุณตามตำรายาไทยระบุว่า ต้น ขับปัสสาวะ ช้ำใน แก้พิษสัตว์กัดต่อย แก้ฝี แก้แผลเรื้อรัง (4)
6. หญ้าหวาน (Stevia rebaudiana (Bertoni) Bertoni) ไม่ปรากฏสรรพคุณในการใช้เป็นสมุนไพรเดี่ยว (5) ซึ่งใบของหญ้าหวานมีความหวานมากกว่าน้ำตาลถึง 10 - 15 เท่า และสารสำคัญที่ทำให้มีรสหวานคือสารสตีวิโอไซด์ (stevioside) มีความหวานมากกว่าน้ำตาลถึง 200 - 300 เท่า แต่ไม่ก่อให้เกิดพลังงาน จึงเหมาะสำหรับการใช้เป็นสารให้ความหวานในผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก (6)
อย่างไรก็ตาม สมุนไพรชนิดหนึ่งอาจมีได้หลายชื่อ แล้วแต่การเรียกขานของแต่ละพื้นที่ การระบุชนิดต้องอ้างอิงจากชื่อวิทยาศาสตร์เพื่อความถูกต้อง ซึ่งข้อมูลข้างต้นอ้างอิงชื่อของสมุนไพรตามเอกสารอ้างอิงที่แนบมาค่ะ อาจจะตรงหรือไม่ตรงกับพืชที่ทาง user ถามมาค่ะ หากต้องการตรวจสอบว่าเป็นพืชชนิดใด แนะนำให้สอบถามกับทางหอพรรณไม้ กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชค่ะ
อ้างอิง :
1. นันทวัน บุณยะประภัศร และอรนุช โชคชัยเจริญพร, บรรณาธิการ. สมุนไพร..ไม้พื้นบ้าน (1). กรุงเทพฯ: บริษัท ประชาชน จำกัด; 2539.
2. วงศ์สถิตย์ ฉั่วกุล และคณะ, บรรณาธิการ. สมุนไพรพื้นบ้านล้านนา. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด; 2539
3. นันทวัน บุณยะประภัศร และอรนุช โชคชัยเจริญพร, บรรณาธิการ. สมุนไพร..ไม้พื้นบ้าน (2). กรุงเทพฯ: บริษัท ประชาชน จำกัด; 2541.
4. นันทวัน บุณยะประภัศร และอรนุช โชคชัยเจริญพร, บรรณาธิการ. สมุนไพร..ไม้พื้นบ้าน (4). กรุงเทพฯ: บริษัทประชาชน จำกัด; 2543.
5. นันทวัน บุณยะประภัศร และอรนุช โชคชัยเจริญพร, บรรณาธิการ. สมุนไพร..ไม้พื้นบ้าน (5). กรุงเทพฯ: บริษัทประชาชนจำกัด; 2543.
6. อรนุช โชคชัยเจริญพร. สตีวิโอไซด์ สารหวานจากหญ้าหวาน. จุลสารข้อมูลสมุนไพร. 2538;12(2):8-14.