คำถาม : การสกัดดอกโสน
  • จะสกัดสารในดอกโสน จะใช้น้ำเป็นตัวสกัด ควรมีวิธีทำแบบไหน
  • จากคุณ : นันทปรีชา
  • Date : 11/4/2562 13:11:00
คำตอบ : การสกัดด้วยวิธีการต้ม มีวิธีโดยคร่าว ดังนี้
1. ชั่งสมุนไพร ย่อยให้ขนาดเล็กพอประมาณ
2. เติมน้ำ 3-5 เท่าของน้ำหนัก ถ้าเป็นสมุนไพรสดจะใช้น้ำน้อยกว่า โดยให้น้ำท่วมสูงเกินสมุนไพประมาณ 5 นิ้ว จดน้ำหนักที่ใช้ ถ้าเป็นสมุนไพรแห้งให้แช่ในน้ำ 20 นาที ก่อนนำขึ้นตั้งไฟปานกลางจนเดือด จับเวลาเมื่อเริ่มเดือด ใช้เวลาประมาณ 30-45 นาที หากน้ำแห้งให้เติมน้ำ เมื่อสีน้ำสกัดไม่เข้มจากเดิม ให้ยกลง กรองด้วยผ้าขาวบาง 3 ชั้น
3. นำกากมาต้มซ้ำ เช่นเดิม
4. รวมน้ำสกัด 2 ครั้งเข้าด้วยกัน
5. ตั้งไฟเคี่ยวต่อจนได้น้ำหนักที่ต้องการ ส่วนใหญ่จะนิยมให้น้ำหนักน้ำสกัดเท่ากับน้ำหนักสมุนไพรที่นำมาสกัด เช่น สมุนไพร 1 กก. เมื่อสกัดเสร็จแล้ว ได้น้ำสกัด 1 กก. ซึ่งง่ายต่อการคำนวณสัดส่วน
อย่างไรก็ตามวิธีนี้มีข้อเสียคือ กรณีที่จะเตรียมเก็บนานๆ อาจมีเชื้อแบคทีเรีย หรือรา ทำให้บูดเน่าเสียได้ง่าย สามารถแก้ไขได้ 2 วิธี คือ เติมสารกันเสีย หรือเคี่ยวให้เข้มข้นที่สุดเท่าที่จะทำได้ เช่น เคี่ยวจนเหลือน้ำหนัก 1 ใน 5 แต่ต้องระวังไม่ให้ไหม้ และจดน้ำหนักสุดท้ายที่ได้ เพื่อนำไปคำนวนสัดส่วนต่อไป

การสกัดโดยไม่ใช้ความร้อน ทำได้โดย
1. ปั่นสมุนไพรสดด้วยเครื่องปั่นน้ำผลไม้โดยใส่น้ำพอท่วม
2. แล้วคั้นหรือกรองเอากากออก จะได้สารสกัดน้ำ
3. ถ้าไม่ใช้ทันทีต้องเก็บโดยการแช่แข็ง หรือทำให้สารสกัดแห้งด้วยการใช้เครื่อง freeze dry