ข้อมูลทางพฤกษศาสตร์

 

หลักฐานทางวิทยาศาสตร์

1.  ฤทธิ์ขับลม

                    กระชายมีน้ำมันหอมระเหย ซึ่งมีฤทธิ์ขับลม (1)

2.  ฤทธิ์ลดการบีบตัวของลำไส้

                    กระชายสามารถลดการบีบตัวของลำไส้หนูตะเภา (2, 3) และหนูขาว (4-7) โดยกระชายมีสาร cineole มีฤทธิ์ลดการบีบตัวของลำไส้ (8, 9) ซึ่งเป็นสาเหตุการปวดเกร็งได้

3.  ฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย สาเหตุอาการแน่นจุกเสียด

                    กระชายสามารถฆ่าเชื้อแบคทีเรีย Escherichia coli (10-13) ซึ่งเป็นสาเหตุของการแน่นจุกเสียด โดยกระชายมีสาร pinostrobin และ panduratin A มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียชนิดนี้ได้ (10)

4.  ฤทธิ์ลดการอักเสบ

                    กระชายสามารถลดการอักเสบ (14-17) โดยกระชายมีสาร 5, 7-dimethoxyflavone มีฤทธิ์ยับยั้งการสังเคราะห์ postaglandin (15) และ pinostrobin มีฤทธิ์ยับยั้งการทำงานของเอนไซม์ cyclooxygenase-2 (17) ซึ่งเป็นสาเหตุของการอักเสบได้

                5. หลักฐานความเป็นพิษและการทดสอบความเป็นพิษ

                    5.1 การศึกษาความเป็นพิษ

                    จาก hippocratic screening เมื่อใช้ 5, 7-dimethoxyflavone จากกระชายในขนาด 3 ก./กก. (10 เท่าของขนาดรักษาการอักเสบ) พบพิษต่ำมาก และไม่พบการตายในหนูถีบจักร โดยทำการสังเกตใน 7 วัน แต่จะลดการหายใจ และอุณหภูมิร่างกาย เนื่องจากการกดประสาทส่วนกลาง (14)

                    5.2 พิษต่อเซลล์

                    สารสกัดเมทานอลของกระชายความเข้มข้น 20 มคก./มล. เป็นพิษต่อเซลล์ Raji (18)

                    5.3 ฤทธิ์ก่อกลายพันธุ์

                    สารสกัดรากกระชายกับน้ำร้อนและน้ำในขนาด 0.5 ซี.ซี./แผ่น ไม่มีฤทธิ์ก่อกลายพันธุ์ต่อ B. Subtilis ทั้ง 2 สายพันธุ์ H-17 (Rec+) และ M-45 (Rec-) รวมทั้งเมื่อใช้น้ำคั้นจากรากสดก็ไม่มีฤทธิ์ก่อกลายพันธุ์ (19) แต่จะเสริมฤทธิ์ของสาร a-amino-3, 8-dimethylimindazo (4, 5-¦) quinoxaline ในการก่อมะเร็งในตับ (20) นอกจากนี้สาร pinocembrin chalone, pinocembrin, cardamonin และ pinostrobin จากกระชายมีฤทธิ์ต้านการก่อกลายพันธุ์ (21)

 

การใช้กระชายรักษาอาการแน่นจุกเสียด

                     นำเหง้าแห้งประมาณครึ่งกำมือต้มเอาน้ำดื่ม (22)

 

เอกสารอ้างอิง

1.  Ross MSF, Brain KR.   An introduction to phytopharmacy.   London: Pithman Medical Publishing Co. Ltd. 1977; 158-76.

2.  Manyom N, Panthong A, Kanjanapothi D, Taesotikul T. Pharmacological activities of 5, 7-dihydroxyflavanone isolated from Boesenbergia pandurata Schltr. (red variety). Thai J Pharm Sci 1992; 16(4): 346.

3.  Thamaree S, Pachotikarn C, Tenkeyoon M, Itthipanichpong C.   Effects on intestinal motility of thirty herbal medicines used in the treatment  of diarrhoea and dysentery.   Chula Med J 1985; 29(1): 39-51.

4.  Apisariyakul A, Puddhasukh D, Niyomka P.   Pharmacological screening of Thai natural products.   The First Princess Chulabhorn Science Congress, Bangkok, Thailand, Dec 10-13, 1987.

5.  Apisariyakul A, Anantasarn V.   A pharmacological study of the Thai medicinal plants used as cathartics and antispasmodics. 10 th Conference of  Science and Technology of Thailand, Chiang Mai, Thailand, Oct 25-27,1984.

6. Apisariyakul A.   Investigation of fractions isolated from Thai medicinal plants affecting on isolated rat ileum. 10 th Conference of  Science and Technology of Thailand, Chiang Mai, Thailand, Oct 25-27, 1984.

7.  Apisariyakul A. A pharmacological screening of the plants on isolated rat ileum. Chiang Mai Pharm 1984; 3(1): 8-16.

8. Haginiwa J, Harada M, Morishita I.   Properties of essential oil components of aromatics and their pharmacological effect on mouse intestine.   Pharmacological studies on crude drugs.   VII.   Yakugaku Zasshi 1963; 83: 624.

9.  Evans BK, James KC, Luscombe DK.   Quantitative structure-activity relationships and carminative activity.   J Pharm Sci 1978; 67: 277.

10.  สันติ ทิพยางค์. สารกันเสียจากพืชสมุนไพรบางชนิด. รายงานการวิจัยสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ, 2542.

11.  ศิริลักษณ์ ฤทธิรักษา. การคัดแยกน้ำมันหอมระเหยบางชนิดที่มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย. รายงานการวิจัยสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ, 2539.

12.  Iamthammachard S.   Study on the effects of some medicinal plants in the family Zingiberaceae on the growth of some bacteria. M. Sc. (Teaching Biology) Thesis. Chiang Mai University, Thailand, 1982.

13.  Iamthammachard S, Sukchotiratana M. Effects of some medical plants in the family Zingiberaceae on the growth of some bacteria. 13 th Conference of  Science and Technology of Thailand, Songkla, Thailand, Oct 20-22, 1987.

14.     Tasneeyakul W.   A study on antiinflammatory activity of 5,7-dimethoxyflavone isolated from Boesenbergia pandurata extract in albino rats.   M. Sc. Thesis. Chiang Mai University, Thailand, 1984.

15.  Tasneeyakul W, Panthong A. Anti-inflammatory activity of 5,7-dimethoxyflavone isolated from Boesenbergia pandurata Hollt/Schltr. 6 th Congress of  The Pharmacological and Therapeutic Society of Thailand, 1984.

16.  Tuchinda P, Reutrakul V, Claeson P, Pongprayoon U, Sematong T, Santisuk T, Taylor WC. Anti-inflammatory cyclohexenyl chalone derivatives in Boesenbergia pandurata. Phytochem 2002; 59(2): 169-73.

17.  Bharmapravati S, Mahady GB, Pendland SL. In vitro susceptibility of Helicobacter pyroli to extracts of Boesenbergia pandurata and pinostradin. The 3 rd World Congress on Medicinal plants and Aromatic plants for Human Welfare, Chiang Mai, Thailand, Feb 3-7, 2003.

18.  Murakami A, Kondo A, Nakamura Y, Ohigashi H, Koshimizu K. Possible anti-tumor promoting properties of edible plants from Thailand, and identification of an active constituents, cardamonin, of Boesenbergia pandurata. Biosci Biotect Biochem 1993; 57(11): 1971-3.

19.     Ungsurungsie M, Suthienkul D, Paovalo C.   Mutagenicity screening of popular Thai spices.   Food Cosmet Toxicol 1982; 120: 527-30.

20. Tiwawech D, Hirose M, Futakuchi M, Lin C, Thamavit W, Ito N, Shirai T. Enhancing effects of Thai edible plants on a-amino-3, 8-dimethylimidazo (4, 5-¦) quinoxaline hepatocarcinogenesis in a rat medium-term bioassay. Cancer Lett 2000; 158: 195-201.

21.     Nakahara K. Physiologically active flavonoids from Boesenbergia pandurata grown in Thailand. Nogyo Oyabi Engei 2001; 76(7): 761-8.

22.  สำนักงานข้อมูลสมุนไพร.   คู่มือสมุนไพรประจำตู้ยา.   กรุงเทพฯ: คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล, 2531, หน้า 54.